User Rating: / 0
PoorBest 

MOJ GRAD – NEW YORK (II DIO)

Njujork je danas najnaseljeniji grad u Sjedinjenim Američkim Državama i jedan od najnaseljenijih gradova svijeta. Centar svjetske ekonomije, multikulture, mode i šou biznisa. Svjetski politički centar i međunarodnih odnosa dolazi samim postojanjem zgrade Ujedinjenih Naroda na Est Riveru.

Njujork čini pet cjelina (five boroughs): Bronks (Bronx), Bruklin (Brooklyn), Menheten (Manhattan), Kvins (Queens) i Staten Ajland (Staten Island). Po podacima iz 2008, godine na Menhetnu živi preko 8,3 miliona ljudi dok na cjelokupnoj površini Njujorka živi oko 22 miliona ljudi, čime spada u najgušće naseljene gradove Amerike.

Njujork je poznat po tome što se gradskim prijevozom (autobusima, podzemnom željeznicom i željeznicom) dnevno prevozi oko 7 miliona ljudi.

Još interesantniji podatak je da se u Njujorku govori preko 170 jezika svijeta i da je 36% njujorške populacije rođeno izvan Sjedinjenih Američkih Država. Njujork ima i svoje nadimke: „glavni grad svijeta“ (Capital of the world), „grad koji nikad ne spava” (The City that Never Sleeps) i „velika jabuka” (Big Apple).

U prošlom broju smo ukratko prešli period od osnutka Njujorka do početka 20. stoljeća. Zato ćemo istaći 1904. godinu kada Njujorkom počinju juriti vozovi podzemne željeznice, a ista godina 1904-ta se pamti požarom u kojem je život izgubilo 1021 ljudi. Veliki požari uvjek su uništavali živote i odnosili mnogobrojne žrtve u Njujorku. Samo 4 godine kasnije još jedan požar u fabrici odnosi 146 života.

Moderno doba Njujorka već počinje 1960, godine ali ga usporava velika ekonomska kriza koja inicira porast kriminala. Ipak velikim naporima koji su uloženi, kriminal naglo opada u periodu između 1980. i 1990. godine. Tu, 1990-tu Njujorčani pamte po velikom naletu imigranata iz Azije i Latinske Amerike.

Početak 20. stoljeća ostaje zabilježen po tome što je uprava čuvenog lista „The New York Times“ svoje kancelarije preselila na 42 ulicu. U to ime taj dio grada dobija novi nazim „TIMES SQUARE“. Svake novogodišnje noći na ovom mjestu milioni ljudi posmatraju spuštanje kugle koja obilježava početak Nove godine. Završava se izgradnja Empire State Buildinga, zgrade koja je sa svoja 102 sprata i visinom od 381 metara u to vrijeme postala najvisočija zgrada na svijetu.

Oktorar 1929-te ostaje zapamćen po veliko padu na Wall Streetu poznatom kao „Great Depression“.

Sportski događaji obilježavaju Njujork početkom 20. stoljeća. Osnivaju se bezbol timovi New Zork Zankees, Giants i Brooklyn Dodgers. Godine 1962. osniva se bezbol tim Mets.

Godine 1993. u zgradi World Trade Centra eksplodirala je bomba od koje je smrtno stradalo 6 ljudi dok je oko 1000 ljudi teže i lakše povređeno. Zbog toga je šest islamskih ekstremista osuđeno na ukupno 240 godina zatvora. Osam godina kasnije, tačnije 11. septembra 2001, godine dolazi do teškog terorističkog napada kada avionima ruše World Trade Center i pri tome strada 2,800 nevinih ljudi.

Ekonomska kriza koja već nekoliko godina potresa Sjedinjene Američke Države, polahko ali sigurno krećući se od zapadne ka istočnoj obali, stigla je i do Njujorka. Visoke cijene stambenih objekata, prijevoza i prehrambenih proizvoda natjerala je mnoge da napuste ovaj grad i odsele u gradove sa nižim standardom.

Bosanska zajednica

Bosanska zajednica u Njujorku uglavnom je smještena u dijelu Kvinsa poznatom po imenu Astoria. Izbjeglice iz Bosne i Hercegovine tokom i nakon agresije naseljavali su ovaj dio Njujorka prvenstveno oslonivši se na već postojeću zajednicu Bošnjaka porijeklom iz Crne Gore – iz Plava i Gusinja. Prije dolaska bh. izbjeglica na Astoriji je živjelo oko 25.000 Bošnjaka. Dolaskom 10-tak hiljada bh. izbjeglica u ovaj dio grada počinje otvaranje nekoliko nacionalnih prodavnica prehrambenih proizvoda, restorana, kafića... Zajednica počinje djelovati organizovano kroz rad Bošnjačkog islamskog centra u „Ali-Pašinoj džamiji“. Nekoliko godina kasnije dolazi do osnivanja Bosansko-Američkog udruženja koje inicira otvaranje Bosanskog Islamskog Centra na Astoriji. Kako su godine prolazile i bh. zajednica u Njujorku edukaciono i poslovno jačala dolazilo je do blagog osipanja i dislociranja bh. državljana iz Astorije. Iako su ih poslovi i dalje vezali za Menheten, Bosanci i Hercegovci su se u posljednje vrijeme preseljavali u pravcu susjedne države New Jersey i Connecticum. Mnogi su napustili Astoriju i svoje stambeno pitanje rješavali u drugim dijelovima Njujorka, kao što su Bronks i Bruklin. Prema nekim slobodnim procjenama bh. zajednicu u Njujorku danas čini manje od 5,000 ljudi.